Het kleurenwiel is een eenvoudig hulpmiddel om bruikbare kleuren te mengen.

De zwarte driehoek in het centrum verwijst wijst naar de primaire kleuren. Als je twee primaire kleuren mengt, zal je een secundaire kleur krijgen. De secundaire kleuren worden aangeduid door de grijze driehoek. Wanneer je een primaire kleur met een naastliggende secundaire kleur mengt, krijg je een tertiaire kleur. Deze tertiaire kleuren liggen tussen de punten van de zwarte en grijze driehoeken.

Met het kleurenwiel kan je kleurenschema’s maken die een harmonische reeks kleuren bevatten.

Wit, grijs en zwart staan niet op het kleurenwiel. Dit betekent dat ze met iedere kleur kunnen gecombineerd en gemengd worden. We onderscheiden drie belangrijke reeksen kleurenschema's: analoog, complementair en monochromatisch.

Een complementair kleurenschema bestaat uit kleuren die tegenover elkaar liggen op het kleurenwiel: zoals groen en rood, geel en violet, of oranje en blauw. Complementaire kleuren worden gebruikt om elkaar aan te vullen. Wanneer deze kleuren naast elkaar worden gebruikt, ontstaat er een sterk contrast waarbij elke kleur de andere versterkt.

En belangrijke valkuil moet je echter vermijden bij het gebruik van complementaire kleuren: als je complementaire kleuren op elkaar plaatst, leidt dit tot een illusie van beweging. Dit geeft zeer storende effecten als je een tekstkleur op een complementaire achtergrondkleur plaatst, bijvoorbeeld violette teksten op een gele achtergrond. Soms is het dan beter om kleuren te gebruiken die niet net tegenover elkaar liggen op het kleurenwiel.

Met de bovenstaande drie kleurenschema’s kan je complexere kleurenschema’s opbouwen door deze met elkaar te combineren. Zo kan je uitgaan van een analoog kleurenschema (bijvoorbeeld de kleuren tussen groen en blauw). Bij dit schema kan je de complementaire kleur van elke kleur toevoegen (de kleuren tussen rood en oranje). Bovendien kan je sommige kleuren minder dominant maken door de ze lichter of donkerder te maken

Zeer vaak wordt er aan een monochroom kleurenschema een klein accent toegevoegd in de complementaire kleur. Een dergelijk accent komt dan zeer krachtig over.

Kleuren die niet complementair zijn (niet direct tegenover elkaar liggen op het kleurenwiel) en bovendien niet analoog zijn (nog niet dicht genoeg bij elkaar liggen op het kleurenwiel) zullen eerder met elkaar botsen dan elkaar aanvullen. Zulke kleuren, zoals cyaan en rood, zijn niet harmonisch en gebruik je daarom het best niet samen.