naslag
> vademecum nl.literatuur
> literaire hoofdgenres
|
| Literaire
hoofdgenres |
|
Vanaf het einde van de 18de eeuw wordt de literatuur verdeeld in drie
hoofdgenres:
Het is belangrijk dat je het verschil ziet tussen genre en vorm:
proza en poëzie zijn enkel
benamingen voor een bepaalde vorm van een tekst, en ieder genre kan in
beide vormen voorkomen.
|
|
|
|
|
epiek
|
- verhalende tekst; literaire tekst waarin het verhaal
centraal staat
- enkele bekende soorten: roman, novelle, kortverhaal,
cursiefje
- tegenwoordig zijn bijna alle epische teksten in prozavorm,
maar in de middleeuwen bijvoorbeeld was poëzie de gewone
vorm voor om het even welke literaire tekst, ook verhalen dus
|
| lyriek |
- tekst die gevoelens uitdrukt; literaire tekst waarin gevoelens
centraal staan
- enkele bekende soorten: elegie, hymne, ode
- gedichten blijken de uitverkoren vorm voor lyrische teksten
maar in prozateksten kunnen evengoed lyrische fragmenten
voorkomen
|
| dramatiek |
- tekst die bestaat uit dialogen en bedoeld is om door handelende
personen gespeeld te worden; toneel
- enkele bekende soorten: klucht, komedie, tragedie
- moderne toneelstukken worden nog zelden in dichtvorm
geschreven, maar tot in de Renaissance was de prozavorm zeer
ongebruikelijk voor een drama

|
| vorm |
- proza
een gebonden, gekunstelde manier van schrijven
- gebonden: volgens bepaalde (vroeger: strikte) regels
- gekunsteld: benadert niet de natuurlijke, spontane manier van
schrijven of spreken
- het onderscheid met proza wordt vooral veroorzaakt door
metrum, rijm en woordkeuze
- vanaf de 19de eeuw begonnen deze traditionele vormkenmerken te
vervagen, waardoor het verschil met proza voornamelijk met het
(vers)ritme te maken heeft
- poëzie
ongebonden, vrije vorm van schrijven
- ongebonden: in principe gelden alleen de gewone taalregels
(grammatica, woordkeuze)
- benadert veel meer de gewone,spontane manier van spreken of
schrijven
- toch proberen sommige schrijvers een gestileerde (dus:
gekunstelde) taal te maken in hun werk (bijv. LP Boon, H. Claus)
- pas vanaf het Franse classicisme werd proza erkend als een
literaire vorm; ervoor kreeg alleen poëzie die waardering
|
|

|