Iedere tekst die je schrijft, moet je zeker controleren op fouten. Om je daarbij te helpen, zetten we de fouten die het meest voorkomen op een rijtje.
We delen ze in in stijlfouten en taalfouten, alhoewel die opdeling niet belangrijk is om dergelijke fouten te helpen vermijden.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Soms worden stijlfiguren verkeerd gebruikt of loopt er iets fout met de vorm of bouw van een zin.
Let op. Een aantal van deze stijlfouten kunnen ook met opzet toegepast  worden, bijv. om een komisch effect te krijgen.

• anakoloet
  ontspoorde zin waarin de grammaticale samenhang ontbreekt
  Volgens de bonden komen de werkgevers hun woord niet na en vindt dan ook...
• contaminatie
  woorden of uitdrukkingen die overeenkomen met elkaar versmelten
  optelefoneren (opbellen + telefoneren); duur kosten (duur zijn + veel kosten)
• hendiadys
  een samengesteld begrip wordt aangeduid door twee substantieven waarvan een de rol van adjectief krijgt
  zand en heide (= zandige heide)
• pleonasme
  een woordgroep waarin een adjectief een eigenschap van het substantief onnodig herhaalt
  witte sneeuw, nutteloze verspilling
• syllepsis
  foutieve samentrekking
  Hij zette thee en daarna de hond buiten
• tautologie
  twee maal hetzelfde zeggen door synoniemen te gebruiken
  Maar hij was echter te laat
  Zij was tevens ook geschrokken

Echte taalfouten hebben te maken met verkeerd woordgebruik, ongrammaticale  zinsconstructies of foutieve woordvormen.

• anglicisme
  een taalfout o.i.v. het Engels, meestal een letterlijke vertaling of het overnemen van een constructie die in strijd is met de regels van het Nederlands
  het meest interessante (moet zijn: interessantste) - Margriet's koffiehuis (moet zijn: Margriets)
• asymmetrie
  
• barbarisme
  een taalfout o.i.v. een andere taal; we onderscheiden anglicisme, gallicisme en germanisme
• beknopte bijzin
  een beknopte bijzin is een bijzin waarin we onderwerp en persoonsvorm mogen weglaten omdat het onderwerp hetzelfde is als dat van de hoofdzin
  goed is: Gezeten op het terras zagen we de renners voorbijfietsen.
  fout is: Gezeten op het terras, fietsten de renners voorbij.
• discongruentie
  onderwerp en persoonsvorm komen niet overeen
  De meerderheid van de deelnemers hebben... (moet zijn: heeft, want onderwerp is 'meerderheid')
  De rokers worden verzocht... (moet zijn: wordt, want 'rokers' is meew. vw. en niet onderwerp) 
• dubbele ontkenning
  een zin bevat twee verschillende woorden die het geheel negatief maken, terwijl één volstaat
  Ik heb nooit geen kans gekregen (of 'nooit' of 'geen' maar niet beide samen)
  Hij  verbood me van niet te komen (verbieden is al zeggen dat iets niet mag)
• gallicisme
  een taalfout o.i.v. het Frans
  kost wat kost (moet zijn: tot elke prijs, wat het ook koste)
• germanisme
  taalfout o.i.v. (letterlijke vertaling uit) het Duits
  omkleden (moet zijn: verkleden)
• herhaling
  het voortdurend herhalen van een zelfde woord in een tekst is eerder een stijlfout: probeer variatie aan te brengen, maar onnodig een woord twee maal gebruiken in een zin is een echte taalfout
  Voor iemand die altijd vleit daar moet je voor uitkijken
• inversie
  een mededelende zin kan alleen inversie hebben als er een zinsdeel voor de persoonsvorm wordt geplaatst; vooral bij samengestelde zinnen werkt de 'indruk' van de eerste deel soms door in het tweede
  Mischien vindt u dit interessant en stuur ik u daarom een exemplaar
• losstaande bijzin
  een bijzin kan  ooit alleen staan, zonder onderdeel te zijn van een volledige, samengestelde zin
  Hij zou dit weten. Als hij de handleding had gelezen (moet één zin zijn)
• ontspoorde beeldspraak
  beeldspraak is soms zo 'versleten' dat je alleen nog aan de betekenis denkt en de origele beelden vergeet; zo kan je rare zinnen krijgen
  Hij heeft zich een beenbreuk op de hals gehaald.
• samentrekking
  in een samengestelde zin mogen we gemeenschappelijke woorden/woordgroepen weglaten als beide dezelfde vorm (bijv. enkelvoud), betekenis, functie (bijv. onderwerp) én plaats t.o.v. de persoonsvorm hebben; als één van deze vier elementen ontbreekt, is de samentrekking fout
  De weg is bochtig en volgt hij daarom niet (grammaticale functie ongelijk: onderwerp - voorwerp)
  De kosten werden hoger en de winst lager (ongelijke vorm: 'werden' verschilt van 'werd')
  Hij stond op de stoep en bekend als een leugenaar ('staan' heeft andere betekenis)
  Eerste bezoeken we de brouwerij en mogen daarna een biertje proeven (in het tweede deel is geen inversie)
• verwijswoord
  een verwijswoord moet overeenkomen met het woord dat het vervangt
  De tv heeft veel invloed. Het is ook een venster op de wereld (moet zijn: hij)
• weglating
  woorden zoals voegwoorden worden makkelijk vergeten
  Hij is overtuigd dat hij gelijk heeft (moet zijn: ervan)