naar de startpagina

nl.taal
Vademecum  
 

naslag > vademecum nl.taal > beeldspraak
  
Beeldspraak
Algemeen

Beeldspraak is een taalmiddel waarbij je iets of iemand (het object of O) vergelijkt met iets of iemand anders (het beeld of B). Dat kan alleen maar als er een overeenkomst is tussen beide.
Jerommeke is zo sterk als een beer: een vergelijking tussen "Jerommeke" (object) en "beer" (beeld) die steunt op de overeenkomst dat beide sterk zijn

Soorten
vergelijking (met als)
O en B naast elkaar met als, zoals, evenals, gelijk enz. ertussen
> Hij is zo fier als een pauw
vergelijking zonder als
O en B naast elkaar zonder verbindend woord
> Jij bent een bange wezel
metafoor
alleen het B wordt genoemd, het O wordt verzwegen (dat heet betekenisoverdracht) omdat de overeenkomst duidelijk is
> Alleen een ezel maakt dergelijke fouten
personificatie
voorstelling van een zaak of begrip als een menselijk wezen (soort van metafoor)
> De dood maakte vele slachtoffers
homerische vergelijking
een lange, uitgewerkte vergelijking (met als)
allegorie
een uitgewerkte metafoor die een hele tekst wordt volgehouden
metonymie
betekenisverdracht waarbij de relatie tussen O en B gene overeenkomst is maar een ander logisch verband
De voornaamste soorten zijn:
maker voor het gemaakte
Hij heet een prachtige Van Dijck in zijn salon hangen
deel voor het geheel (pars pro toto)
Deze paroche telt 2000 zielen
geheel voor een deel (totum pro parte)
Je moet je fiets oppompen
verpakking voor de inhoud
Na afloop dronk hij nog een glaasje
plaats van herkomst voor het product
Wil je nog een glas champagne met wat gouda?
synesthesie
versmelten van indrukken die je waarneemt met een bepaald zintuig met indrukken die bij een ander zintuig thuishoren (meestal zien en horen)
schreeuwende kleuren (horen + zien) - donkere geluiden (zien + horen) - een warme stem (voelen + horen)