1	2 Mg + O₂ ® 2 MgO 0 0 +II -II OG OG(O) æ OG(Mg) ä O wordt gereduceerd Mg wordt geoxideerd O is een oxidator = OX Mg is een reductor = RED Een verbrandingsreactie = een REDOX-reactie
2	De spanningsreeks van de metalen
3	"Typische eigenschap van metalen" Typische eigenschap van metalen = elektronen afgeven = positieve ionen vormen = geoxideerd worden = reductor zijn
4	Metalen kunnen worden gerangschikt in een elektrochemische spanningsreeks
5
6
7	Proefondervindelijke studie We brengen een stukje natrium-, magnesium- en kopermetaal elk in gedestilleerd water waaraan een druppel fenolftaleïne is toegevoegd.
8	We gaan proefondervindelijk na of volgende reacties plaatsvinden: Na + H₂O à ? Mg + H₂O à ? Cu + H₂O à ?
9	Natriummetaal Na wordt toegevoegd aan water
10	Waarnemingen:
11	Reactievergelijking
12	Magnesiummetaal Mg wordt toegevoegd aan water Let op de datum!
13	Waarnemingen:
14	Reactievergelijking
15	Kopermetaal Cu wordt toegevoegd aan water
16	Waarnemingen:
17	Reactievergelijking Volgende reactie vindt plaats:
18	Hoe rangschikken?
19	Rangschikking t.o.v. H₂O
20	Reactiviteit van de metalen onderling
21	We brengen magnesiummetaal Mg in een oplossing van Cu²⁺-ionen
22	Waarneming:
23	We brengen kopermetaal Cu in een oplossing van Mg²⁺-ionen
24	Waarneming:
25	Overzicht van de reacties
26	Reactiviteit ten opzichte van andere metalen
27	We brengen een ijzeren nageltje in een oplossing van Cu²⁺-ionen
28	Waarneming: Het ijzeren nageltje wordt met een rood kopermetaallaagje bedekt.
29	We brengen een koperen draadje in een oplossing van Fe²⁺-ionen
30	Waarneming: Het koperen draadje blijft ongewijzigd.
31	"Cu²" Cu²⁺ neemt elektronen weg van Fe
32	Staat Fe boven of onder Cu in de spanningsreeks?
33	Fe + Cu²⁺® Fe²⁺ + Cu Cu + Fe²⁺® geen reactie
34	We brengen een koperen muntstuk in een oplossing van Hg²⁺-ionen
35	Waarneming:
36	We brengen kwikmetaal Hg in een oplossing van Cu²⁺-ionen
37	Waarneming: Cu²⁺kan geen elektronen wegnemen van Hg
38
39	Staat Hg boven of onder Cu in de spanningsreeks?
40	Cu + Hg²⁺ à Cu²⁺ + Hg Hg + Cu²⁺ à geen reactie
41	Rangschikking van de metalen in een elektrochemische spanningsreeks
42	Internationale afspraken * Reductoren rechts, oxidatoren links * De volgorde wordt bepaald door te vergelijken hoe gemakkelijk het metaalatoom elektronen afgeeft: - sterke reductoren rechts boven, - sterke oxidatoren links onder.
43	Bovenaan in de reeks Sterke reductoren zijn de metalen die gemakkelijk elektronen afstaan graag Å-ion zijn
44	"Deze metalen noemt" Deze metalen noemt men sterke of onedele metalen
45	Onderaan in de reeks Zwakke reductoren de metalen die moeilijk elektronen afstaan graag atoom zijn
46	"Deze metalen noemt" Deze metalen noemt men zwakke of edele metalen
47
48
49	Te onthouden Een spontane redoxreactie treedt op bij een dalende lijn van de reductor naar de oxidator, tussen metaalatomen hoger in de spanningsreeks en metaalionen lager in de spanningsreeks
50
51	Uitbreiding naar niet-metalen
52
53
54	Spanningsreeks van de halogenen We voegen chloorwater (Cl₂ in water) bij een oplossing van KI
55	Waarneming: Er ontstaat dijood, kleurt zetmeel donkerviolet.
56	Spanningsreeks van de halogenen We voegen dijood (I₂) toe aan een keukenzout NaCl- oplossing
57	Waarneming: Er treedt geen reactie op: dijood blijft aanwezig, kleurt zetmeel donkerviolet.
58	"Cl₂" Cl₂ neemt elektronen weg van I^1-
59	Rangschikking halogenen Volgens internationale afspraken
60	Opgave 1
61	Opgave 2
62	Opgave 3 . Het gouden masker van Toetanchamon bleef al meer dan 3000 jaar goed bewaard omdat: a. Au een hard metaal is b. Au moeilijk geoxideerd wordt c. Au een sterke reductor is d. Au een zwakke oxidator is
63	Opgave 4 In volgende proefopstelling bevindt zich links Ni-metaal in een oplossing van Mg²⁺-ionen en rechts Mg-metaal in een oplossing van Ni²⁺-ionen. Welk is de bijbehorende rangschikking van de redoxkoppels volgens de internationale afspraken?
64	Opgave 5
65	Opgave 6
66	Opgave 7
67	Opgave 7 - vervolg
68	"Didactische en technische realisatie" Didactische en technische realisatie: Marie-Josée Janssens en Rufin Meeus Materiële ondersteuning: Prof. Dr. L. Brandt ALO-Scheikunde - KULeuven Filmopnamen: Marc Van de Voorde Sint-Theresiacollege - Kapelle-o/d-Bos Met dank aan: Annemie Cleynen Audiovisuele dienst KULeuven Pedagogische begeleidingsdienst M/B